تربیت دینی و آسیب شناسی آن از دیدگاه امام علی (ع)

مقطع : کارشناسي ارشد
استاد راهنما : عباس گوهری
رشته گرایش : فلسفه و حکمت اسلامی
استاد مشاور : محمدکاظم رضازاده جودی
دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی
استاد ناظر :
واحد : تهران مرکزی
تاريخ دفاع : 1384

چکيده:
هدف پژوهش: عوامل و آسیب هایی تربیت دینی ما را تهدید می کند. روش پژوهش: کتابخانه ای طرح پژوهش: در این تحقیق سیر شناخت انسان و توجه به اینکه انسان دارای فطرت و عقل و اختیار می باشد و اینکه انسان با این خصوصیات را چه آفت ها و آسیب هایی تهدید می کند و بعد از شناخت آن روش مبارزه با آن آسیب ها بیان شده است. نتایج نشان میدهد که دین ما کاملترین دین است و بهترین دستورات را دارد اما چرا آسیب هایی آن را تهدید می کند بعد از شناسایی آسیب ها به مقابله با آنها می پردازیم. البته دراینجا مبلغ بسیار اهمیت دارد.

عرفان در دعاهای مولی الموحدین٬ امیرالمؤمنین حضرت امام علی علیه السلام

مقطع : کارشناسي ارشد
استاد راهنما : محمد بنی هاشمی
رشته گرایش : ادیان و عرفان
استاد مشاور : امیرمحمود انوار
دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی
استاد ناظر :
واحد : تهران مرکزی
تاريخ دفاع : 1384

چکيده:
هدف پژوهش : آشنایی با عرفان و به ویژه مایه های ناب عرفانی در دعاهای امامعلی ( ع ) است. دعاهایی که مفاهیم ناب عرفانی در آن مبتلور است و سیمای عرفانی آن عارف بزرگ الهی را به مامی نمایاند و شناخت عمیقی از عرفان شیعی را موجب می شود که زیر بنای فکری رهروان راه عرفان است. روش پژوهش روش فیش برداری و کتابخانه ای است. موضوع پژوهش امری نظری است و تحقیق توصیف تحلیلی است. نتیجه کلی : مولی علی ( ع ) عارفی سترگ و چهره شاخص و سرشناس وادی عرفان و معنویت و تجسم واقعی عرفان عملی است. عرفان عبادی مولی معرفت و شناخت حضرت حق در نهایت ایمان و اعتقاد و سیر به سوی صراط مستقیم است. عشق به خدا پایه و اساس ایمان مولی به خداست. زیرا عشق به خدا عشق به لایتناهی بوده و به خد باز می گردد ملاک عرفان مولی خوف و خشیت او از مقام ربوبی حضرت حق است. مولی علی ( ع ) کشتی نجات و رحمت واسعه ای است که با خدا آشناست و همواره ذکر نام و یاد خدا روشنی بخش محفل حیات اوست. به طوریکه لحظه لحظه های زندگی آن امام همام را هاله ای نورانی از یاد خدا پوشانده است.

مناقشه المصادر الروائیه للمذهب الحنفی بالاعتماد علی احادیث امیر المومنین علی (ع)

دانشجو: اللیوا، راسز
مقطع : کارشناسي ارشد
استاد راهنما : احمد پاکتچی
رشته گرایش : الهیات، معارف اسلامی وارشاد
استاد مشاور : علی اکبر غفاری نسب
دانشگاه : امام صادق (ع)

چکيده:
شهر کوفه شهر علی بن ابی طالب (ع) محسوب می شود و از قرن اول هجری مشهور ایت که اهل کوفه از حضرت علی پیروی می کردند و قراردادن آن به عنوان مرکز دولت اسلامی در عهد خلافت حضر علی نبود مگر به اسباب سیاسی و اجتماعی و اقتصادی . و از آنجائیکه امام علی (ع) یکی از فقهای صحابه محسوب می شود . فقه وی مقدار زیادی از فقه کوفه را به خود اختصاص داده است و فتاوی و احکام او در مجالس فقه گسترده شده است تا جائیکه این فتاوی و احکام در جانب فتاوی فقهاء صحابه دیگر بروز بیشتری داشته است و می توان گفت که فضای کلی و حاکم بر مجالس فقه در کوفه همان مسیر علوی بوده است پس مذهب امام ئعلی (ع) یکی از مذاهب رایج و دارای دایره گسترده در آن زمان بود . این فضای کلی فقه علوی حاکم بر کوفه از جریانات فقهی تشکیل شده است که یا ریشه های آن به طور مستقیم به امام علی (ع) برمی گردد و یا به طور غیر مستقیم مانند زیدیه اولی . اما جریاناتی که ریشه های آن به طور مستقیم به امام بر می گردد اصحاب وی از تاتبعین و شیعه اصحاب حدیث و امامیه اولی می باشند . زمانیکه امام علیعلیه السلاک در کوفه فرود آمد اصحاب مخلص تشنه علم و فقه معرفت در کنار او جمع شودند و از سرچشمه صاف او آنچه که خواستند گرفتند و از اینها اصحابی که فقه و حدیث را از امام علی (ع) اخذ کردند و فتاوی و فقه او را در مسیرهای فقهی دیگری در کوفه و خصوصا” برای فقهاء حنفیه نقل کردند به مثال می توان این افراد را ذکر کرد عبیده سلمانی مسروق بن الاجدع و علقمه بن قیس و آلاسود بن یزید و الحارث الاعور و غیرهم . و همچنین از کسانی که نقش مهمی در نشر احادیث امام علی (ع) برای فقهاء حنفیه داشتند شیعه اصحاب حدیث بودند که نقش مهمی را در آن ایفا کردند و آنها عامر شعبی و شعبه بن الحجاج و سلیمان الاعمش و غیرهم . فقهای حنفیه از محضر ائمه اهل بیت و رجال امامیه بهره بردند . پس موسس مذهب ابوحنیفه از مجلس امام باقر (ع) و امام صادق (ع) بهره برد و آنها روایت کرد و مدت دو سال تحت تعلیم امام صادق (ع) بود و این عبارت مشهور را گفت : لو لا السنتان لهلک النعمان و به فتاوی امام علی (ع) تمسک کردند و مخصوصا” ابویوسف و ابوجعفر طحاوی احادیث فقهی زیادی در کتب خویش از ایشان روایت کردند . تا جائیکه این نقل حدیث به احادیث آنها از بقیه فقهای صحابه رسید . در نتیجه مسایل فقهی بین دو مذهب جعفری و حنفی بسیار نزدیک شد بلکه اتفاق نظر پیدا کردند مخصوصا” آنجائیکه با رئیس سلسله مشایخشان ابن مسعود مخالفت کردند و فتاوی امام علی هع) اخذ نمودند . قابل توجه است که امامیه در بعضی از مسایل به خاطر نادر بودن روایت و یا وجود متعارض با آن به اقوال حضرت (ع) استناد نکرده اند اما فقهای حنفی به آن اقوال استناد کرده اند و بر طبق آنها فتوی داده اند .

الکواکب الدریه فی النصوص علی امامه خیرالبریه و ذکر نجاه أتباع الذریه

دانشجو: زهرا میرزائی صفی آباد
استاد راهنما : جواهری محمد رضا
استاد مشاور : جلالی غلامرضا
دانشگاه : حوزه علمیه خراسان
واحد : مدرسه علمیه حضرت رقیه(س) – مشهد

چکيده:
پس از حمد و ثنای پرودگار، خلاصه ای از مباحث ترجمه کتاب « الکواکب الدریه» به شرح زیر تقدیم می گردد: بعد از تعریف و تبیین موضوع و بیان اهداف و ضرورت تحقیق و ترجمه و چگونگی تحقیق، در مبحث « مقدمه مرتجم» خلاصه ای از شرح حال فرقه زیدیه و چگونگی اندیشه آنان در زمینه امامت بیان شده است، و بعد مباحث اصلی کتاب که ترجمه شده است آغاز می شود. ابتدا محقق محترم مقدمه ای را ذکر کرده اند و در آن اهمیت و خصوصیت مؤلفات زیدیه را در زمینه امامت بیان نموده اند، و سپس تعدادی از این تألیفات را که در این مورد می باشد معرفی نموده اند که مولفان آنها تقدم زمانی بر نویسنده کتاب داشته اند، و در آخر نیز چگونگی تحقیق خود را که از روی دو نسخه از متن قدیمی کتاب بوده است، توضیح داده اند. متن کتاب شامل مباحثی به شرح زیر می باشد: مؤلف در مقدمه خود سبب تألیف کتاب را با ذکر حدیثی در مورد رد کردن بدعتهای در دین و حدیثی در زمینه کثرت فضائل علی ( علیه السلام) از پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) بیان کرده است. وی برای ابطال شبهات و محو بدعتهای مبطلین ، نصوصی را که به طور صریح یا کنایه بر امامت امیرالمؤمنین ( علیه السلام) دلالت می کنند، در قالب فصلی به عنوان کتاب و سنت و اجماع عترت، آورده است، سپس دلائل امامت أمیرالمؤمنین ( علیه السلام) را با بیان شأن نزول آیه « انما ولیکم الله و رسوله» درباره علی ( علیه السلام) و ذکر حدیثی در مورد تصدق عمر بن خطاب در رکوع آغاز نموده است. در ادامه، معنای ولایت را « قدرت بر تصرف» بر شمرده و با توجه به آیه، این معنا را با دو دلیل به اثبات رسانده است. سپس احادیث دیگری را که دلالت بر امامت امیر المؤمنین ( علیه السلام) می کنند، همانند حدیث غدیر و وجه دلالت آن بر امامت و ذکر معنی کلمه « الاولی» و رد سخن یک فرد معتزلی درباره حدیث « من کنت مولاه» و حدیث منزلت و وجه دلالت آن بر امامت را بیان کرده و در ادامه آن حدیث اسدبن غویلم و داستان پیکار او با علی ( علیه السلام) و کشتن او توسط ایشان ذکر شده و شعری که ایشان در حال برگشتن می سرودند، آورده شده است وبعد شأن نزول آیه « سأل سائل » و تأویل آیه « عم یتساءلون عن النبأ العظیم» و تفسیر آیه « وقفوهم إنهم مسؤولون» بیان گردیده است. و بعد احادیثی همچون: حدیث مؤاخاة و داستان مباهله و بیان اینکه نفس أمیرالمؤمنین مانند نفس رسول الله ( علیهما السلام) می باشد، و حدیث نورانیت و سد الابواب و مقام علی ( علیه السلام) در قیامت و حدیث تبلیغ آیات سوره برائت و حدیث النجم و حدیث بیتعت العشیرة بیان شده است. و بعد داستان منازعه علی ( علیه السلام) و عباس درباره میراث پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) ذکر شده . و سپس حدیث نامگذاری علی ( علیه السلام) به عنوان امیر المؤمنین توسط خداوند و پیامبرش و احادیثی مانند : « حدیث الأسماء، حدیث السفر جلة، حدیث اللوزة، حدیث التفاح، حدیث الرمانة، حدیث البساط، حدیث دو فرشته نگاهبان علی ( علیه السلام) و افتخار آن دو بر سایر ملائکه، و حدیث رد الشمس» آورده شده است. در ادامه اجماع اهل بیت بر امامت علی ( علیه السلام) و اینکه اجماع آنان حجت است را با شأن نزول آیه « انما یرید الله لیذهب عنکم …» درباره اهل بیت و وجه دلالت این آیه را بر حجت بودن اجماع آنها بیان کرده و سپس حدیث ثقلین را آورده و صحت آن را بیان نموده و دلالت این حدیث را بر حجیت اجماع اهل بیت ( علیهم السلام) ذکر کرده است. همچنین برای اثبات این مطلب ، حدیث السفینة و وجه دلالت آن را بیان نموده است. در ادامه هم حدیث باب حطة، تفسیر آیه « اهدنا الصراط المستقیم». و بیان امان برای اهل زمین بودن اهل بیت، تفسیر آیات « قل لا أسألکم علیه اجرا» و « و من یقترف حسنة …» آمده است، در فصل پایانی کتاب، احادیثی در باب حجیت اهل بیت و ولایت آنها وحرام بودن بهشت بر ظالمین نسبت به اهل بیت ، و احادیثی در باب فرقه ناجیه بودن پیروان آل محمد ( علیهم السلام) و غفران شیعیان و محبین علی ( علیه السلام) ذکر شده و مقام شیعه را در روز قیامت با حدیث و آیات بیان کرده است. لازم به ذکر است که محقق محترم اسامی راویان و طرق مختلف احادیث آورده شده توسط مؤلف را با ذکر اسناد احادیث، در پاورقیها به ثبت رسانده اند.